คนบางคนเกิดมาในครอบครัวที่ส่งเสริมด้านการศึกษา ในขณะที่คนอื่น ๆ เกิดมาในครอบครัวที่ต่อต้าน คนบางคนเกิดมาในเศรษฐกิจเฟื่องฟูที่ส่งเสริมการเป็นผู้ประกอบการ ในขณะที่คนอื่น ๆ เกิดมาพบกับสงครามและความอดอยาก พ่ออยากให้ลูกประสบความสำเร็จ และพ่ออยากให้ลูกได้มันมา แต่ลูกจงตระหนักไว้ให้ดีว่าทุกความสำเร็จไม่ได้เกิดจากการทำงานหนัก และทุกความยากจนไม่ได้เกิดจากความเกียจคร้าน ขอให้ลูกนึกถึงสิ่งนี้อยู่เสมอในเวลาที่ตัดสินผู้คน รวมถึงตัดสินตัวของลูกเองด้วย
จากหนังสือ The Psychology of Money
เพลง: ลูกจงตระหนัก
(ท่อน 1) โลกกว้างใหญ่ ใครกำหนด ให้ชีวิตเริ่มต่างกัน คนหนึ่งเกิดในกองเงิน อีกคนแสนจะขัดสน
(ท่อน 2) ครอบครัวที่รักและห่วงใย คอยส่งเสริมให้ก้าวไกล บางคนต้องสู้ลำพัง ไม่มีใครข้างกาย
(ท่อน 3) เศรษฐกิจที่รุ่งเรือง เอื้อเฟื้อคนมีหนทาง สงครามและความอดอยาก กัดกินทุกหย่อมหญ้า
(Chorus) ลูกจงตระหนัก สิ่งนี้ไว้ ความสำเร็จ ใช่มีแค่งานหนัก ความยากจน ก็ใช่เพราะเกียจคร้าน มองให้ลึกซึ้ง เข้าใจ
(ท่อน 4) พ่อหวังให้ลูกได้ดี มีชีวิตที่สุขสบาย แต่จงจำคำพ่อไว้ อย่าตัดสินคนง่ายดาย
(Bridge) โลกมันซับซ้อน เกินกว่าตาเห็น โอกาสและโชคชะตาเล่นตลก จงมองด้วยใจที่เมตตา ให้โอกาสคนได้ลุกยืน
(Chorus) ลูกจงตระหนัก สิ่งนี้ไว้ ความสำเร็จ ใช่มีแค่งานหนัก ความยากจน ก็ใช่เพราะเกียจคร้าน มองให้ลึกซึ้ง เข้าใจ
(Outro) ลูกจงจำคำพ่อสอน อย่าตัดสินใครเร็วเกินไป ให้ความเมตตาอยู่ในใจ แล้วลูกจะพบความสุขจริง
โชคและความเสี่ยง: สองด้านของเหรียญเดียวกัน
Morgan Housel ในหนังสือ “The Psychology of Money” เน้นย้ำว่า โชคและความเสี่ยงเป็นสิ่งที่เชื่อมโยงกันอย่างแยกไม่ออก และมีบทบาทสำคัญในผลลัพธ์ทางการเงินของเรา ซึ่งบ่อยครั้งมีอิทธิพลมากกว่าที่เราอยากจะยอมรับ
- โชค: Housel ชี้ให้เห็นว่าความสำเร็จหลายอย่างไม่ได้มาจากทักษะหรือการทำงานหนักเพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลมาจากสถานการณ์ที่เอื้ออำนวย โอกาสที่ได้เจอ หรือการอยู่ในที่ที่ถูกต้องในเวลาที่เหมาะสม
- ความเสี่ยง: ความเสี่ยงคือความเป็นไปได้ที่เหตุการณ์ที่ไม่คาดฝันอาจนำไปสู่ผลลัพธ์ด้านลบ แม้ว่าเราจะพยายามอย่างดีที่สุดแล้วก็ตาม เช่นเดียวกับโชค ความเสี่ยงเกี่ยวข้องกับปัจจัยที่เราควบคุมไม่ได้
ปัจจัยที่อยู่นอกเหนือการควบคุม
Housel ชี้ให้เห็นว่า ผลลัพธ์ในชีวิตของเราไม่ได้ขึ้นอยู่กับความพยายามส่วนบุคคลเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีปัจจัยอื่นๆ ที่เราควบคุมไม่ได้ เช่น
- โชคชะตา: บางครั้งเราก็แค่โชคดีที่เกิดมาในสภาพแวดล้อมที่ดี มีโอกาสทางการศึกษา หรือได้รับการสนับสนุนจากครอบครัว
- เหตุการณ์ที่ไม่คาดฝัน: วิกฤตเศรษฐกิจ การระบาดของโรค หรือภัยธรรมชาติ สามารถส่งผลกระทบต่อชีวิตของเราได้อย่างมาก โดยที่เราไม่สามารถคาดการณ์หรือป้องกันได้
- อิทธิพลจากผู้อื่น: การตัดสินใจและการกระทำของผู้อื่น เช่น ผู้ร่วมงาน หัวหน้า หรือลูกค้า ก็สามารถส่งผลต่อความสำเร็จหรือความล้มเหลวของเราได้
สิ่งที่เราทำได้
แม้ว่าเราจะไม่สามารถควบคุมทุกอย่างในชีวิตได้ แต่ก็ยังมีบางสิ่งที่เราทำได้ เช่น
- มุ่งเน้นไปที่สิ่งที่เราควบคุมได้: เราสามารถควบคุมความขยัน ความมีวินัย การตัดสินใจ และวิธีที่เราตอบสนองต่อความยากลำบากได้
- สร้างความยืดหยุ่น: การยอมรับว่าโชคและความเสี่ยงมีอยู่จริง จะช่วยให้เราเตรียมพร้อมรับมือกับความไม่แน่นอน และสร้างกลยุทธ์ที่ยืดหยุ่นเพื่อรองรับสถานการณ์ต่างๆ
- ถ่อมตัว: การตระหนักถึงบทบาทของโชคจะช่วยป้องกันไม่ให้เราหยิ่งผยองเมื่อประสบความสำเร็จ และรู้จักขอบคุณโอกาสที่ได้รับ
โดยสรุปแล้ว การเข้าใจว่าโชคและความเสี่ยงเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต และมีปัจจัยอื่นๆ ที่ส่งผลต่อผลลัพธ์ของเรา จะช่วยให้เรามีมุมมองที่สมจริง และใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขมากขึ้น
